Systemy plików

Systemy plików

Struktura plików

Dane na nośnikach, w tym dyskach twardych i na pamięciach flash, zapisywane są w ramach określonej struktury. Tą strukturą jest właśnie system plików. Typ systemu plików zależy od używanego systemu operacyjnego, np. w systemie DOS i Windows 95 stosowany był FAT (ang. File Allocation Table, Tablica Alokacji Plików), w systemie Windows 95 OSR2 wprowadzono system plików FAT32 (czyli 32-bitową wersję FAT). Standardem dla systemów Windows NT (czyli też Windows 2000, XP, Vista i Windows 7) jest NTFS (New Technology File System). Poszczególne dystrybucje Linuksa wykorzystują system plików EXT3 (ang. Extended File System, czyli Rozszerzony System Plików trzeciej generacji), Reiserfs lub 64-bitowy XFS firmy Silicon Graphics. System plików charakteryzują bardzo różne parametry. FAT i FAT32 obsługiwały atrybuty plików, takie jak zabezpieczenie plików przed zapisem, przeznaczenie ich do archiwizacji etc. W systemie NTFS i systemach plików Linuksa stosowane są prawa dostępu do plików i katalogów, inne dla właściciela, grupy i pozostałych użytkowników. Rozwiązanie to wiąże się wielodostępowością tych systemów – z komputera, na którym są one zainstalowane może korzystać wiele osób. W NTFS, XFS i EXT3 zaimplementowano też tzw. journaling i transakcyjność wykonywanych operacji. Pierwsza z funkcji polega na utworzeniu dziennika transakcji odczytu i zapisu, dzięki czemu w razie awarii, np. przerwy w dopływie prądu, program wykonujący skanowanie dysku w poszukiwaniu błędów (fsck – file-system check w Linuksie i chkdsk – w MS Windows) przywraca uszkodzone pliki na podstawie zapisanych w dzienniku transakcji. Inne funkcje to możliwość ograniczenia przydziału powierzchni dyskowej dla konkretnego użytkownika czy obsługa list kontroli dostępu – czyli zaawansowanych praw dostępu do plików i katalogów. W porównaniu z powyższymi, system plików FAT i kolejne jego generacje oferuje bardzo ograniczone możliwości (w pierwszej wersji długość nazwy pliku ograniczona była do ośmiu znaków i rozszerzenia). Jednak właśnie ta prostota i kompatybilność z różnymi systemami operacyjnymi powoduje, że wciąż jest wykorzystywany, przede wszystkim na urządzeniach przenośnych, np. pendrive’ach.