Mniej więcej do połowy lat 90. ubiegłego wieku system operacyjny komputerów klasy IBM PC dostarczany był bez oprogramowania oferującego Graficzny Interfejs Użytkownika (GUI). Był to znany starszym użytkownikom komputerów DOS (ang. Disc Operating System, Dyskowy System Operacyjny). Za dodatkową opłatą można było ten system wyposażyć w graficzne okienka – Windows. Taka sytuacja występowała do wersji Windows 3.11. W 1995 r. firma Microsoft wypuściła na rynek nowy produkt, w którym system operacyjny DOS został zintegrowany z GUI. Był to Windows 95. Odtąd kolejne wersje tego systemu publikowane były w ten sposób. Równolegle rozwijano linię systemów operacyjnych nie opartych na DOS – Windows NT, przeznaczoną na serwery sieciowe i stacje robocze pracujące w sieci. Ostatnim systemem „dosowym” wypuszczonym na rynek przez Microsoft był Windows Millenium. Odtąd rozwój tej linii został zatrzymany, a większość programistów przeszła do zespołu pracującego nad wersją NT. Począwszy od wersji NT 5.1, czyli Windows XP, systemy te dostępne są zwykłym użytkownikom domowym. Jednak do czasów systemu Windows 98 SE możliwe było przełączenie się na pracę w trybie tekstowym (możliwość tą usunięto w Windows Me). Systemy te ponadto umożliwiały bezproblemowe uruchamianie programów pisanych pod DOS i wcześniejsze wersje Windows. Komendy tekstowe w systemach serii NT, np. Windows NT 4.0, 2000 czy Windows XP można wydawać w oknie wiersza poleceń, dostępnym z menu Start. Mamy w ten sposób dostęp do wielu wyspecjalizowanych narzędzi i poleceń (aczkolwiek do konfiguracji systemu ten model komunikacji nie jest konieczny, chyba że czekają nas „jakieś specjalne” zadania). W innych systemach, tryb pracy w konsoli tekstowej wciąż odgrywa istotną rolę w interakcji użytkownika z systemem. Jednak i w tym przypadku klasyczna konsola przeszła znaczną ewolucję. Na przykład w systemach Uniksowych, takich jak choćby różne dystrybucje Linuksa, ekran tekstowy (w trybie rzeczywistym) wyświetlany jest za pomocą sterownika karty graficznej, np. w trybie bufora ramki. Nie wnikając w szczegóły techniczne należy tylko zauważyć, że w ten sposób rozdzielczość ekranu znacznie się zwiększa, można na nim pomieścić znacznie więcej tekstu i wyświetlać ilustracje, np. logo dystrybucji. W trybie tekstowym użytkownik z komputerem komunikuje się za pomocą tzw. powłoki (ang. Shell). W systemie DOS był to program command.com, Windows NT – cmd.exe a w systemie Linux – zwykle bash lub sh.
Nowoczesne powłoki (cmd lub bash czy sh), poza kilkoma wbudowanymi komendami i możliwością definiowania zmiennych środowiskowych, umożliwiają automatyczne uzupełnianie nazw wpisywanych poleceń (po naciśnięciu np. klawisza TAB), czy tworzenie złożonych skryptów, do automatyzacji pracy komputera. Jednak ten rodzaj pracy wymaga znacznej wiedzy informatycznej ze strony użytkowników, i przeważnie ma zastosowanie na serwerach sieciowych, gdzie ponad prostotę obsługi przedkłada się stabilność i niezawodność.
